به گزارش روابط عمومی پژوهشکده اکولوژی خلیج فارس و دریای عمان، پروژه تحقیقاتی «مدیریت فصل صید میگو در استان هرمزگان» با هدف حفاظت از ذخایر ارزشمند میگو، تعیین زمان مناسب آغاز و پایان فصل صید، برآورد میزان مجاز برداشت و کمک به بهره‌برداری پایدار از این منبع مهم شیلاتی، طی سال‌های ۱۴۰۳ و ۱۴۰۴ توسط پژوهشگران این پژوهشکده با موفقیت اجرا شد.
مجری این پروژه تحقیقاتی، محمد مؤمنی، پژوهشگر پژوهشکده اکولوژی خلیج فارس و دریای عمان، با اشاره به اهمیت مدیریت علمی ذخایر میگو اظهار داشت: این پژوهش که در چارچوب برنامه‌های مدیریت پایدار ذخایر آبزیان کشور انجام شده است، نقش مهمی در تصمیم‌سازی‌های مدیریتی برای تعیین زمان آغاز و پایان فصل صید، حفظ توان بازسازی طبیعی ذخایر و جلوگیری از برداشت زودهنگام یا بیش از ظرفیت مجاز ایفا می‌کند. نتایج این طرح، همه‌ساله یکی از مهم‌ترین مبانی تصمیم‌گیری مراجع مدیریتی شیلات کشور در زمینه مدیریت فصل صید میگو به شمار می‌رود.
بر اساس یافته‌های این پژوهش، مناسب‌ترین زمان برای آغاز فصل صید میگو در هر دو سال مورد مطالعه، دهم مهرماه تعیین و به مراجع ذی‌ربط اعلام شد. این زمان‌بندی با توجه به رسیدن میگوهای موزی به اندازه استاندارد صید، وضعیت زیستی ذخایر و آمادگی ناوگان صیادی انتخاب شد تا ضمن حفظ فرصت رشد و بازسازی ذخایر، زمینه بهره‌برداری اقتصادی مناسب برای صیادان نیز فراهم شود.
یکی دیگر از مهم‌ترین دستاوردهای این طرح، برآورد میزان مجاز برداشت ذخایر میگو بود. نتایج نشان داد میزان برداشت مجاز گونه‌های تجاری بزرگ شامل میگوهای موزی، ببری و سفید هندی، به همراه گروه میگوهای سرتیز، در سال ۱۴۰۳ در مجموع ۱۵۰۰ تن و در سال ۱۴۰۴ معادل ۷۰۰ تن برآورد شده است. این برآوردها بر پایه ارزیابی‌های علمی وضعیت ذخایر انجام شده و نقش مؤثری در جلوگیری از صید بی‌رویه، حفظ ظرفیت بازسازی طبیعی جمعیت‌ها و استمرار بهره‌برداری پایدار از این منابع ارزشمند دارد.
بررسی ترکیب گونه‌ای ذخایر نیز نشان داد میگوی سفید سرتیز در هر دو سال بیشترین سهم از توده زنده موجود در صیدگاه‌های استان هرمزگان را به خود اختصاص داده است. در مقابل، سهم میگوی موزی به‌عنوان مهم‌ترین گونه اقتصادی استان طی سال‌های اخیر روندی کاهشی داشته که این موضوع ضرورت انجام مطالعات تکمیلی و اجرای برنامه‌های مدیریتی و حفاظتی مؤثر برای احیای این ذخیره ارزشمند را بیش از پیش نمایان می‌سازد.
نتایج این پژوهش همچنین بیانگر آن است که بیشترین توده زنده گونه‌های سفید سرتیز و موزی عمدتاً در اعماق ۵ تا ۲۰ متر مشاهده می‌شود، هرچند الگوی پراکنش این گونه‌ها در سال‌های مختلف تا حدودی متفاوت بوده است. این اطلاعات می‌تواند در مدیریت بهینه مناطق صید، افزایش کارایی ناوگان صیادی، کاهش هزینه‌های عملیات صید و همچنین کاهش فشار بر زیستگاه‌های حساس دریایی نقش مؤثری ایفا کند.
بر اساس نتایج این طرح، زمان پایان فصل صید نیز برای سال ۱۴۰۳، اول آذرماه و برای سال ۱۴۰۴، بیست‌ونهم آبان‌ماه تعیین و به مراجع ذی‌ربط اعلام شد. تعیین دقیق زمان خاتمه فصل صید، فرصت لازم برای رشد، بلوغ و بازسازی ذخایر را فراهم کرده و از کاهش توان تولیدمثلی جمعیت‌های میگو جلوگیری می‌کند.
در این پروژه، عملیات نمونه‌برداری با استفاده از تور ترال کف در صیدگاه‌های میگوی استان هرمزگان، از محدوده سیریک تا قشم، انجام شد. در سال ۱۴۰۳ تعداد ۹۷ عملیات توراندازی با بهره‌گیری از پنج فروند شناور تحقیقاتی و در سال ۱۴۰۴ نیز ۱۳۳ عملیات توراندازی توسط چهار فروند شناور تحقیقاتی صورت گرفت. داده‌های حاصل از این پایش‌ها اطلاعات ارزشمندی درباره فراوانی، ساختار جمعیتی، پراکنش، توده زنده و وضعیت ذخایر گونه‌های مختلف میگو در اختیار پژوهشگران قرار داد و مبنای ارزیابی‌های مدیریتی این طرح را فراهم کرد.
به گفته محمد مؤمنی، استمرار اجرای سالانه این پایش‌ها یکی از ارکان اصلی مدیریت مبتنی بر دانش در صید میگو محسوب می‌شود و نتایج آن علاوه بر حفاظت از ذخایر طبیعی، موجب افزایش پایداری فعالیت‌های صیادی، حفظ اشتغال و معیشت جوامع ساحلی، ارتقای بهره‌وری اقتصادی ناوگان صیادی و تقویت امنیت غذایی کشور خواهد شد.
روابط عمومی پژوهشکده اکولوژی خلیج فارس و دریای عمان اعلام کرد اجرای مستمر این پروژه تحقیقاتی، زمینه تصمیم‌گیری علمی در مدیریت ذخایر میگو، حفاظت از تنوع زیستی اکوسیستم‌های ساحلی، توسعه صید مسئولانه و نهادینه‌سازی فرهنگ بهره‌برداری پایدار از منابع دریایی را فراهم کرده و نقش مهمی در تحقق اهداف مدیریت پایدار شیلات کشور ایفا می‌کند.