بررسی زیست شناسی تولید مثلی شکم پای Babylonia spirata(Linaeus,1758) در آب های شرق استان هرمزگان (منطقه گوگسر)
به گزارش روابط عمومی پژوهشکده اکولوژی خلیج فارس و دریای عمان، بهنام دقوقی، عضو هیأت علمی پژوهشکده اکولوژی خلیج فارس و دریای عمان با تشریح نتایج یک پژوهش ۱۸ ماهه در منطقه گوگسر در شرق استان هرمزگان(دریای عمان)، از شناسایی الگوی تولیدمثل، زمان اصلی تخم‌ریزی و طول اولین بلوغ جنسی شکم‌پای اقتصادی Babylonia spirata خبر داد؛ یافته‌هایی که می‌تواند در مدیریت پایدار صید و حفاظت از ذخایر این گونه ارزشمند دریایی نقش مؤثری ایفا کند.
وی افزود: «با توجه به افزایش بهره‌برداری از صدف B. spirata در سواحل جنوب کشور، این پژوهش با هدف بررسی ویژگی‌های زیستی و تولیدمثلی این گونه در آب‌های شرق هرمزگان انجام شد و نتایج آن اطلاعات کاربردی و ارزشمندی را برای برنامه‌ریزی‌های حفاظتی، مدیریت ذخایر و بهره‌برداری پایدار از این گونه فراهم کرده است.»
دقوقی افزود: «با توجه به توسعه روزافزون صید و صادرات این گونه و همچنین ضرورت مدیریت پایدار ذخایر طبیعی آن، اجرای پژوهش‌های زیستی و جمعیتی برای تعیین زمان‌های مناسب بهره‌برداری و حفاظت از ذخایر ضروری است. این پروژه نیز در پاسخ به همین نیاز و با درخواست بخش خصوصی و دستگاه‌های اجرایی مرتبط به اجرا درآمد.»
وی درباره اهداف این طرح تحقیقاتی بیان کرد: «تعیین نسبت جنسی، شناسایی زمان های اصلی تخم‌ریزی و برآورد طول اولین بلوغ جنسی گونه B.spirata اهداف این مطالعه بودند که می‌تواند مبنای علمی مناسبی برای مدیریت صید و حفاظت از ذخایر این گونه فراهم کند.»
عضو هیأت علمی پژوهشکده اکولوژی خلیج فارس و دریای عمان در تشریح روند اجرای پروژه گفت: «این تحقیق طی یک دوره ۱۸ ماهه از مهرماه ۱۴۰۳ تا اسفندماه ۱۴۰۴ در منطقه گوگسر واقع در شرق استان هرمزگان انجام شد. عملیات نمونه‌برداری به‌صورت ماهانه و در چهار ترانسکت عمود بر ساحل و در اعماق مختلف صورت گرفت و نمونه‌ها پس از انتقال به آزمایشگاه از نظر ویژگی‌های زیست‌سنجی و تولیدمثلی مورد بررسی قرار گرفتند.»
وی افزود: «در مجموع ۳۳۷ نمونه شامل ۱۵۷ فرد نر و ۱۸۰ فرد ماده مورد مطالعه قرار گرفت. نتایج نشان داد که نسبت جنسی ماده به نر در جمعیت مورد بررسی حدود ۱٫۱۵ به ۱ بوده و اختلاف معنی‌داری با نسبت استاندارد 1:1 نداشت.»
دقوقی در ادامه به مهم‌ترین یافته‌های پژوهش اشاره کرد و گفت: «بررسی شاخص‌های تولیدمثلی نشان داد که این گونه در طول سال دارای فعالیت تولیدمثلی است، اما دو اوج اصلی تخم‌ریزی در آذرماه و اردیبهشت‌ماه مشاهده شد که پیک آذرماه از شدت بیشتری برخوردار بود. همچنین طول اولین بلوغ جنسی در جنس ماده حدود ۳۳٫۳ میلی‌متر برآورد شد.»
وی خاطرنشان کرد: «نتایج این مطالعه می‌تواند در تعیین اندازه مجاز صید، زمان‌های مناسب اعمال محدودیت‌های صیادی و تدوین برنامه‌های مدیریتی برای بهره‌برداری پایدار از ذخایر این گونه ارزشمند مورد استفاده قرار گیرد.»
دقوقی در پایان تأکید کرد: «با توجه به افزایش بهره‌برداری از این گونه در سال‌های اخیر، تداوم مطالعات زیستی و پایش مستمر ذخایر آن برای جلوگیری از صید بی‌رویه و حفظ پایداری جمعیت‌های طبیعی ضروری است. یافته‌های این پژوهش می‌تواند گامی مؤثر در جهت مدیریت علمی و بهره‌برداری مسئولانه از منابع دریایی این صدف در استان هرمزگان باشد.»